Niedziela, 11 października · Pomorze

Niedziela, 11 październikaPomorze

Azbest do zniknięcia do 2032 roku: dotacje, obowiązki i kary

Program Oczyszczania Kraju z Azbestu zakłada usunięcie wszystkich wyrobów azbestowych z Polski do 31 grudnia 2032 roku. Najwyższa Izba Kontroli ostrzega, że w obecnym tempie prac może to zająć kolejne 60 lat. Właściciele budynków muszą sami szukać dofinansowania na demontaż, bo program ARiMR na wymianę dachów nie ma już nowego naboru, a nowe pieniądze z NFOŚiGW trafiają do gmin na usuwanie odpadów, nie na nowe pokrycia.

Dach pokryty płytami eternitowymi z widocznymi oznaczeniami azbestu
Ilustracja AI
Wszystkie wyroby zawierające azbest muszą zniknąć z polskich budynków do 31 grudnia 2032 roku. / Ilustracja / Muse Image

Do 31 grudnia 2032 roku wszystkie wyroby zawierające azbest mają zniknąć z polskich budynków – tak zakłada realizowany od 2009 roku Program Oczyszczania Kraju z Azbestu. Termin zbliża się, ale tempo prac wciąż jest dalekie od wystarczającego.

NIK: w tym tempie potrzeba 60 lat

Najwyższa Izba Kontroli w raporcie z 2022 roku ostrzegła, że przy dotychczasowym tempie realizacji programu usuwanie wyrobów azbestowych z Polski zajmie co najmniej kolejne 60 lat. To oznacza, że mimo ustawowego terminu 2032 roku, problem azbestu w budynkach może pozostać nierozwiązany przez dekady.

Czytaj teżWarsztat o włączaniu mieszkańców w HUBIE w Gdańsku 21 października

ARiMR zamknęła nabór na wymianę dachów

Osoby liczące na dotację do wymiany dachu z eternitu nie znajdą w 2026 roku nowego naboru w ARiMR. Program obsługuje już wyłącznie rolników, którzy podpisali umowy w poprzednich latach – mają czas na zakończenie prac do 31 marca 2026 roku. Beneficjenci mogli ubiegać się o zaliczkę w wysokości 50 proc. dofinansowania już w momencie składania wniosku przez Platformę Usług Elektronicznych ARiMR. Czy i kiedy agencja ogłosi kolejny nabór, na razie nie wiadomo.

NFOŚiGW rozdzielił pieniądze gminom, ale nie na nowy dach

Inaczej wygląda sytuacja po stronie NFOŚiGW, który w obecnym naborze przeznaczył 49,23 mln zł na budżety gmin. Środki mają pokryć bezpieczne usunięcie i zagospodarowanie odpadów azbestowych – nie należy ich jednak automatycznie łączyć z zakupem i montażem nowego pokrycia dachowego, bo program nie finansuje tego elementu. Pieniądze nie trafiają do mieszkańców bezpośrednio: najpierw płyną z NFOŚiGW do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska, potem do gmin, które same ogłaszają lokalne nabory dla właścicieli nieruchomości. Zainteresowani powinni śledzić ogłoszenia swojej gminy, która uruchomi nabór po otrzymaniu środków z WFOŚiGW.

Coroczne obowiązki i kary za zaniedbania

Właściciele, zarządcy lub użytkownicy nieruchomości z azbestem muszą co roku do 31 stycznia składać uaktualnioną informację o wyrobach zawierających azbest za poprzedni rok kalendarzowy. Przed przeprowadzeniem prac z azbestem wykonawca musi zgłosić ich zamiar właściwemu inspektorowi pracy oraz państwowemu inspektorowi sanitarnemu co najmniej 7 dni wcześniej. Za niedopełnienie obowiązku inwentaryzacji grozi grzywna od 10 zł do 20 tys. zł, liczona w stawkach dziennych. Za nielegalne magazynowanie odpadów azbestowych stosuje się dodatkowo opłatę podwyższoną o 0,7 jednostkowej stawki opłaty za magazynowanie odpadów na składowisku – za każdą dobę składowania i każdą tonę odpadów.

Czyste Powietrze i ulga termomodernizacyjna jako alternatywa

Osoby, które nie są rolnikami i nie mogą skorzystać z programu ARiMR, mają inne możliwości. W programie Czyste Powietrze kosztem kwalifikowanym może być kupno materiałów termoizolacyjnych i montaż ocieplenia dachu – ale nie wymiana samego pokrycia. Maksymalna kwota dotacji na najwyższym poziomie dofinansowania wynosi w tym programie 135 000 zł. Dodatkowo ulga termomodernizacyjna pozwala odliczyć od dochodu wydatki na ocieplenie dachu do kwoty 53 000 zł.

Najczęstsze pytania

Czy mogę złożyć wniosek o usunięcie azbestu bezpośrednio do NFOŚiGW?

Nie. Mieszkańcy nie składają wniosków do NFOŚiGW. Środki trafiają najpierw do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska, a potem do gmin, które organizują własne, lokalne nabory dla mieszkańców.

Czy program NFOŚiGW pokryje koszt nowego pokrycia dachowego po usunięciu eternitu?

Nie. Program dotyczy przede wszystkim bezpiecznego usunięcia i zagospodarowania odpadów azbestowych. Wsparcia nie należy łączyć z zakupem i montażem nowego pokrycia dachowego.

Czy ARiMR ogłosi w przyszłości nowy nabór na wymianę dachów z azbestu?

Źródła nie podają, czy i kiedy taki nabór zostanie ogłoszony ponownie. Obecnie program obsługuje jedynie wcześniejszych beneficjentów z terminem realizacji prac do 31 marca 2026 roku.

Źródła

Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Gdańsku.

Więcej z działu Samorząd

Cały dział
AI

Gdańsk: rząd przyjął program finansowania PKM Południe

AI

Gdańsk rusza z budową tramwaju do Wrzeszcza po 10 latach spór

AI

Gdańsk: nowa linia PKM skróci dojazd z Kowal z godziny do 14 minut

AI

Budżet Obywatelski w Gdańsku: oddano projekty za 1,2 mln zł

Najnowsze

Wszystkie
AI

Wysokie obcasy a zdrowie stóp: co mówią badania i trendy na jesień

Wydarzenia
AI

Mała łazienka: jak zmieścić wszystko i nie stłoczyć wnętrza

Wydarzenia
AI

Kirszenbaum zagra w Gdańsku. Koncert w Doki 4 26 listopada

Kultura
AI

Gdańsk wzmacnia patrole przy szkołach po plotkach o atakach

Bezpieczeństwo

Benefis prof. Janusza Czerwińskiego w AWFiS w Gdańsku

Sport
AI

„Badylara” Justyny Wicenty w czytaniu performatywnym w Gdańsku

Kultura

Joep Beving zagra w gdańskim Starym Maneżu 4 marca 2027

Kultura
AI

Koncert aMUZ w Operze: od Moniuszki do West Side Story

Kultura

Gdańsk z lotu ptaka