Zabytkowe zegary Gdańska: Bazylika Mariacka i Ratusz
Spacer śladem gdańskich zegarów prowadzi do Bazyliki Mariackiej, gdzie działa zegar astronomiczny z lat 1464–1470, oraz na wieżę Ratusza Głównego Miasta z czterema tarczami. Oba zabytki mają burzliwe dzieje: pożary, wojnę i awarie, także po ulewie w lipcu 2016 roku. Sprawdzamy fakty, które warto znać przed wizytą.
Trasę po gdańskich zegarach wyznaczył Bartek Jędrzejak z ekipą pogody Dzień Dobry TVN. Pierwszym przystankiem była Bazylika Mariacka, drugim wieża Ratusza Głównego Miasta. Oba miejsca łączy to, że ich zegary wielokrotnie przechodziły zniszczenia i naprawy.
Zegar astronomiczny z XV wieku wciąż odmierza czas
Zegar astronomiczny w Bazylice Mariackiej powstał w latach 1464–1470, a jego twórcą był Hans Düringer z Torunia. Ma ponad 14 metrów wysokości, dębową obudowę i lipowe rzeźby. Po 1554 roku przestał działać, w czasie II wojny światowej został ewakuowany na Żuławy, a odbudowę poprowadził Andrzej Januszajtis; zegar uruchomiono 9 maja 1990 roku.
Czytaj teżTablice Sankiewicz i Budzyńskiego przy Fiszera 8 w GdańskuW materiale telewizyjnym padło stwierdzenie, że zegar naprawiono „w tym roku”. Według komunikatu gdańskiego urzędu chodziło o kalendarium: jego uroczyste uruchomienie odbyło się 31 grudnia 2025 roku. Z komunikatu wynika, że kalendarium obejmuje 76 lat i nie było nigdy przemalowywane, a ponad 90 proc. oryginalnej obudowy przetrwało. Miasto przeznaczyło na prace w latach 2005–2025 kwotę 9,19 mln zł. Prezydent Aleksandra Dulkiewicz oceniła, że dzięki wsparciu zegar znów działa w pełni.
Mechanizm konserwuje Grzegorz Szychliński, dawny kierownik Muzeum Zegarów Wieżowych. Codziennie w południe odbywa się w zegarze kilkuminutowy spektakl figur.
Wieża ratusza: pożar, wojna i ulewa w 2016 roku
Wieża Ratusza Głównego Miasta ma cztery tarcze zegarowe skierowane na cztery strony świata. Według prezentera zegar niszczył pożar sprzed kilkuset lat, a później bombardowanie w czasie II wojny światowej. Wieża stoi przy ulicy Długiej, a od 2000 roku znajduje się w niej 37-dzwonowy carillon holenderskiej firmy Eijsbouts.
Wskazówki zatrzymały się w piątek 15 lipca 2016 roku, kilka godzin po zakończeniu 14-godzinnej ulewy. Rzecznik Muzeum Historycznego Miasta Gdańska Andrzej Gierszewski przekazał wtedy: „Wiemy już, że przyczyną awarii jest korozja mechanizmów”. Szychliński, wówczas dyrektor muzeum zegarów, dodał, że elementy rdzewiały od dłuższego czasu, a ulewa była „ostatnią kroplą”. Zaznaczył też, że takie mechanizmy powinny przechodzić gruntowny przegląd co 25 lat; poprzedni generalny remont zegara wykonano w 1989 roku.
Zegary w Gdańsku: skąd czerpać dalsze informacje
Bazylika Mariacka publikuje opis zegara astronomicznego na swojej stronie. Wieżowe mechanizmy zegarowe z różnych epok prezentuje Muzeum Nauki Gdańskiej, jedyne w Polsce muzeum zegarów wieżowych.
Źródła
Tekst opracowany z pomocą sztucznej inteligencji. Za publikację odpowiada Redakcja Co w Gdańsku.
Powiązane materiały
Krzysztof Bochus: „Schizma” w oblężonym Gdańsku 1813
Krzysztof Bochus wydał „Schizmę”, drugi tom cyklu o Hamilkarze Sterlingu, którego akcja toczy się jesienią 1813 r. w oblężonym przez wojska rosyjskie i pruskie Gdańsku. W rozmowie z Onetem autor tłumaczy, dlaczego wybrał ten moment historii, jak zmienia się bohater po porwaniu jego pięcioletniej córki i gdzie kończą się fakty, a zaczyna fikcja.
Turecki program pokazał Gdańsk. Porównał go do Amsterdamu
Ekipa tureckiego programu podróżniczego „Çok Gezenti” odwiedziła Trójmiasto, a najwięcej miejsca poświęciła Gdańskowi. Prowadzący Burak Akkul z żoną Sedą Akkul spacerowali po Głównym Mieście, zaglądali do Motławy i stoczni, a Gdańsk porównał do Amsterdamu i Liverpoolu. Materiał trafił na antenę tureckiej stacji tv2.
Chopin przy świecach w Gdańsku. Koncert już dziś wieczorem
Wieczorem w piątek 25 września 2026 roku w Sali pod Bazyliką Mariacką w Gdańsku zabrzmi muzyka Fryderyka Chopina w blasku setek świec. Kameralny koncert rozpocznie się o godzinie 20:00 przy ul. Podkramarskiej 5, a bilety kosztują 100 zł. To kolejna odsłona codziennego cyklu, który latem i jesienią przyciąga mieszkańców i turystów w sercu Starego Miasta.
